برای تاسیس داروخانه چه چیز های نیاز دارم؟؟؟

برای تاسیس داروخانه چه چیزهای نیاز است ؟ این مطلب را در این مقاله بررسی خواهیم کرد پس لطفا با ما همراه باشید …

نکات مهم در تاسیس داروخانه

هر داروخانه از پنج قسمت تشکیل شده است:
1- نسخه پیچی
2- انبار
3-لابراتوار ساخت
4-بخش دفتری
5-بخش پرسنلی

نکات مهم طراحی قسمت نسخه پیچی در تاسیس داروخانه:

• قفسه ها نباید به گونه ای عمیق باشد که دسترسی آسان به دارو را مختل کند.
  تنظیم قفسه ها و نیز داروهای موجود در قفسه به صورتی باشد که دسترسی به دارو راحت تر و بهتر انجام گیرد.
  دارو های پر مصرف در دسترس نسخه پیچ، یعنی در واحد نسخه پیچی قرار گیرد.
  دارو های otc در محدوده تحویل دارو باشد.
  دارو های سمی را در ویترینی با درب قفل دار وعلامت سمی است، از بقیه داروها مجزا قرار داد.
  داروهایی که باید دور از نور نگهداری و نیز داروهای یخچالی را در محل مناسب قرار داد.
  داروها باید بر اساس خواص فارماکولوژیکی با فهرست الفبایی ویا محل اثر(مثلا دارو های اعصاب، داروهای قلب و..) در قفسه چیده شود.
  قرارگیری دارو در قسمت فعال داروخانه تابع سیستم FIFo (دارویی که زودتر وارد شده و یا تاریخ انقضای نزدیکتر دارد زودتر به فروش برسد) باشد.
  نور و رطوبت در محل داروخانه در حد مطلوب باشد.

نکات مهم در انبار دارویی در تاسیس داروخانه:

بهتر است از قفسه های ایستاده استفاده شود.
قرارگیری دارو در قسمت انبار، تابع سیستم FIFO باشد.
دارو ها بر اساس شکل و خواص درمانی در قفسه ها قرارگیرند(قرص وکپسول در طبقات بالا، آمپول در طبقات میانی، شربت ها، سرم ها و دارو ها به صورت بالک در طبقه پایین).
تاریخ انقضای داروها بر روی اتیکت های قابل تعویض و با خط درشت نوشته و به کارتن دارو نصب شود.
از چیدن بسته های دارو بر روی زمین اجتناب گردد.
انبار داروخانه دارای دفتر ورود و خروج کالا باشد.
نور و رطوبت در محل انبار دارویی در حد مطلوب باشد.

نکات مهم در لابراتوار ساخت:

میز ساخت دارو، مناسب و دارای قفسه و کشوی قفل دار باشد.
داروهای آتش گیر درفضای مناسب و مطمئن قرار بگیرد.
تا حد امکان ترازوی توزین در محفظه شیشه ای قرار گیرد.
استقرار صحیح اصولی داروها و وسایل ساخت و اندازه گیری دارو که باعث افزایش بازده کار است، مد نظر باشد.
کپسول آتش نشانی در دسترس باشد.
وسایل ساخت پس از اتمام کار شسته و در محل همیشگی خود قرار گیرد.
در قسمت دفتری ملزوماتی چون میزکار، گاوصندوق، کتاب خانه، دفاتر محاسبات و قفسه بایگانی اسناد وجود داشته باشد. در قسمت پرسنلی نیز وجود دستشویی، رختکن، یخچال مخصوص پرسنل و… ضروری است. تقسیم بندی فضای داروخانه به هر صورتی که باشد، لازم است برخی اصول را در محیط نسخه پیچی ونیز خود فرد نسخه پیچ مراعات نمود.

محیط نسخه پیچی

محیط شامل کلیه افراد، فضای داروخانه، قفسه بندی و انبار دارویی و لوازم بسته بندی می باشد.
باید در محیط نسخه پیچی یک سری اصول را رعایت نمود تا دارو فاقد هر نوع آلودگی و به بهترین شکل ممکن به دست بیمار رسیده و امکان نگهداری آن برای وی فراهم باشد.
افرادی که نسخه پیچی می کنند، باید بهداشت فردی را رعایت نموده و لباس تمیز (روپوش سفید) بپوشند. محیط فیزیکی باید عاری از هر گونه گرد و غبار بوده و در ضمن به صورتی طراحی شده باشد که مسئول فنی دسترسی لازم جهت ارائه توصیه های مورد نظر را داشته باشد منظور از آن محدود شدن و بسته بودن فضای نسخه پیچی است. گردگیری و نظافت محیط نسخه پیچی و قفسه های دارویی به شکل دوره ای و تمیز کردن کف داروخانه به شکل روزانه، چک کردن، تمیز کردن و در صورت لزوم ذوب کردن برفک یخچال طبق یک برنامه معین و به خوبی و به شکل مداوم انجام گیرد.

بهداشت بخش:

ترک ها و درز های موجود را، به خصوص اگر چسبناک و شیرین بوده و موجب جلب پشه و سایر حشرات شده باشد، باید تمیز گردد. غذا و آشامیدنی های پرسنل را باید خارج از محل نسخه پیچی نگه داشته و در ضمن از یخچال داروخانه تنها برای نگه داری اقلام دارویی استفاده کرد. از شمارش دستی داروهایی که به صورت فله موجود هستند جدا اجتناب گردد و در صورت نیاز از وسایل مخصوص شمارش استفاده شود مثلا قرص شمار سه گوشه و یا سینی شمارش آن. ظرف و سطوح را باید بلافاصله بعد از هربار استفاده تمیز نمود.
انجام این کار برای این توصیه می شود که معمولا قرص های غیر پوشش دار در تماس با سطوح مختلف از خود یک لایه غیر قابل رویت به جا می گذارند که به راحتی می تواند با سایر قرص و کپسول هایی که با همان وسیله شمارش شده اند، منتقل گردیده و ایجاد cross-contamination نماید. فرض کنیم این لایه به جا مانده آسپرین  و یا پنی سلین باشد که شخص به آن حساسیت دارد. در آن صورت چه اتفاقی خواهد افتاد؟شکی نیست که جان بیمار به علت شوک آنافیلاکتیک در معرض خطر جدی خواهد بود. بنابراین باز هم تاکید می کنیم در برنامه گردگیری و تمیز کردن داروخانه تمیز کردن این قبیل سطوح یا وسایل حتما گنجانده شود.

شمارش دارو های فله

براساس دستورالعمل های WHO برای شمارش قرص و کپسول هایی که به صورت فله هستند یکی از روش های زیر باید به کار برده شود:
1-استفاده از قرص شمار سه گوشه ویا سینی مخصوص شمارش قرص
2-استفاده از یک تکه تمیز ویا کارد تمیز
3-استفاده از درب ظرف همان قرص
4-استفاده از سطح تمیز عاری از گرد وغباری
فضای نسخه پیچی باید به صورتی باشد که نسخه پیچ امکان حرکت راحت را داشته باشد.این فضا نبایست آنقدر هم وسیع باشد که در مراحل نسخه پیچی اختلال کرده و ازکارایی افراد بکاهد. قوطی ها و ظروف stock را بهتر است در زیر قوطی های مصرفی قرار داده و در ضمن تا زمانی که داروی موجود در یک قوطی تمام نشده قوطی دیگری را باز نکرد. چیدن دارو در قفسه های قسمت نسخه پیچی باید از نظم مشخص پیروی کند. تمام قوطی ها وظروف stock باید به دقت و وضوح کامل از نظر نام دارو، شرکت سازنده و تاریخ انقضاء برچسب زنی شود. علاوه بر آن باید سیستم چرخشی را بر اساس تاریخ تولید و انقضاء در مورد دارو های موجود در قفسه اعمال نمود تا تاریخ مصرف دارو در داروخانه منقضی نشود.

تاریخ انقضاء:

در مورد اقلامی که تاریخ تولید ندارند، می توان بر اساس تاریخ ورود به داروخانه و بر اساس سیستم FIFo اقدام نمود. به منظور حفظ کیفیت داروها شرایط محیطی محل نسخه پیچی را از نظر عواملی چون دما، نور و رطوبت به شکل مرتب کنترل نمایید. در ضمن داروهایی که بیشتر تجویز می شوند را در جایی قرار دهید که امکان دسترسی به آن به راحتی امکان پذیر باشد. در صورتی که تعداد مراجعین برای یک داروی خاص بیش از حد است در مواقع آزاد به تعداد تقریبی فروش روزانه داروخانه بسته های این دارو را تهیه و از قبل آماده نگهدارید. این کار باعث تسریع در مراحل تحویل دارو می گردد. توجه داشته باشید که تعداد داروهای موجود در هر بسته باید به صورت مضربی از تعداد تجویزی در اکثر نسخ باشد(مثلا برای قرص فروس سولفات که معمولا نسخ برای یک ماه وبا دستور مصرف روزی یک عدد است ، تعداد داروی هر بسته باید ترجیحا 30 عدد باشد)

نسخه پیچ یا تکنسین داروخانه کیست؟

• منظور از نسخه پیچ، دکتر داروساز و یا تکنسین دارویی است که تحصیلات و دانش متناسب با شغل محوله خود را دارد. البته در هر داروخانه از پرسنل کمکی هم استفده می شود. این پرسنل باید یک دوره آموزش عملی کوتاه مدت را دریافت کره و تنها پروتکل های مکتوب ارائه شده را اجرا کنند. اما از آنجایی که نسخه پیچی در نگاه اول یک کار ساده به نظر می رسد. این امر اغلب به کسانی محول می شود که این کار را بدون هیچ آموزش وبدون هیچ نظارتی انجام می دهند. کمک نسخه پیچ علاوه بر خواندن نوشتن و شمردن باید دارای خصوصیات ومهارت های زیر نیز باشد .

  داشتن اطلاعات کلی در مورد اقلام دارویی
  دارابودن دانش ریاضی وقدرت محاسبه
  توانایی برارزیابی کیفیت داروها
  داشتن پاکیزگی، دقت وصداقت
  توانایی برقراری ارتباط با بیمار
  تعیین سطح آموزشی، بر اساس تعداد ونوع اقلام دارویی که توسط نسخه پیچ ارائه می گردد متغیر خواهد بود. بنابر این فرد کمک نسخه پیچ باید بر پایه اطلاعات قبلی خود، دوره آموزشی لازم را طی کند. در ضمن علی رغم گذراندن دوره های نظری و عملی توصیه اکید می شود که کمک نسخه پیچ تنها در صورتی می تواند در داروخانه فعالیت کند که تحت نظارت دکتر داروساز و یا تکنسین دارویی مربوطه باشد.